Compilation of casein advice 2016


Table of Contents




Advantages over other media:


Disadvantages over other media:




















Kazeina farbo


Avantaĝoj super aliaj farbo-tipoj:


Malavantaĝoj kompare kun aliaj farboj:

Farado de farbo









Subportaj bazoj









This is almost completely a compilation of advice written by experienced artists kaj conservators. Unfortunately, it's been filtered through my inexperienced mind as I take notes and write this. I've tried to keep that filtering to a minimum.

You can always get a current copy at https://cindymckee.com/librejo/Casein-advice.pdf

If you want to send me a correction, addition or link, email me at cindymckee@cindymckee.com.


Binder: Along with the rest of the liquid part of paint, the vehicle for the pigment, binding the pigments together and usually also serving as the adhesive to fix the paint to the support. The binder is the film-forming component of paint. Casein binder can also be the painting medium that you dip your brush into while you paint.

Casein emulsion: I'm calling casein binder with added oil or wax an emulsion. It's emulsion binder, actually.

Emulsion: A fine dispersion of minute droplets of one liquid in another in which it is not soluble or miscible. (source: Oxford Dictionary)

Size: Glue used to surround and isolate the particles of the support.

True casein: Casein binder with no waxy or oil additive, or acrylic medium added.


Casein (kāˈsēn) paint is a water medium, made from casein protein from milk. Interestingly, a milk-based paint was used 49 000 years ago, making this type of paint the oldest known paint. As with every paint medium, it has advantages and disadvantages.


Advantages over other media:


Disadvantages over other media:


Paint is glue with coloring. The following instructions will tell you how to make glue from casein and then how to use it.

The medium can be bought or made at home. You make it by curdling milk, draining the liquid from the curds which are full of casein protein, and then adding an alkali to turn the casein into glue. Of course, you can 'cheat' by using skim cottage cheese or buying powdered casein from a paint supply store.


Homemade casein paint allows you to use pigments of choice and optional additives to modify the working properties. The homemade borax medium can last for many, many months, if boiled or distilled water was used and it is stored in a sterile container in the refrigerator. Curd from fresh, local milk is considered best, though you can use even powdered casein.


Why borax as the alkali of choice? Borax acts somewhat as a preservative. Borax is a weak alkali, safer to work with and is more pH-neutral than other alkalis commonly used to hydrolyze casein. The more neutral pH of the resulting binder allows for use on many grounds and with all pigments.

The paint gives off no toxic fumes. The ammonia in ammonia casein and acrylic paints is a known irritant.

Don't eat borax. Since it is alkaline, don't get the borax itself in your eyes or any open sores.

Use the crystal borax. It can be found in stores as a detergent booster. https://en.wikipedia.org/wiki/20_Mule_Team_Borax


1 quart/1 liter skim milk

6 ounces/177 ml. vinegar or lemon juice

4 ounces/118 ml. water

1 ounce/32 grams crystalline borax (about 1.5 U.S. tablespoons)


It's important to use skim milk, because milk fat is nondrying. You don't want paint that won't dry. If using fresh raw milk, allow it to sit, refrigerated, until the fat rises to the top, then skim it off. The cream will rise to the top of cow's milk quickly. For goat's milk, that may take several days.


  1. 1.Take the skimmed milk and put it in a non-metal pan. Heat it until warm, then slowly add vinegar, until you see lumps, even teeny tiny lumps, start to form. You may not need to add all the vinegar. Turn off the heat and wait for the curds to separate from the liquid. Drain off the liquid through a cloth woven loosely enough to drain the liquid, yet hold the curds. Rinse the curds with water, to get off any remaining vinegar. You might want to then rinse the curds with a little rubbing alcohol (isopropyl) or grain alcohol, to sterilize the curds and to remove any remaining milk fat (good idea for goat's milk). Allow that to dry quite a bit. 


  2. 2.Hydrolyzation (breaking it down): Heat the water and add the borax, stirring to dissolve. When thoroughly dissolved, stir the borax solution into the curds. Let that sit until the borax solution has dissolved the curds and you have a viscous, syrupy solution. Be patient. When all the curds have dissolved and there are no more visible bubbles, the solution is ready. It may take several hours. You now have a good glue, paint binder, size for sizing and gesso, ingredient in fixative, etc! Oh and don't freak out if it looks amber. It doesn't affect the paint color noticeably.

    Here's the brownest I've ever made, with canned milk. I painted just fine with it, though I'm not recommending that:



  3. 3.Now rinse out a container with alcohol in order to sterilize it, and place your casein binder in that. Store in the refrigerator. Borax or baking soda binder should have almost no odor. If it ever starts to really smell, throw it in the compost pile and make fresh binder. Don't pour it down your drain, because it is glue. 


Made with casein powder:

  1. 1.Mix 2 1/2 oz./80g casein powder with 9 oz./250ml clean water. Soak that overnight. In the morning, you should find a stiff gel. It it is too solid, add a little more water. That is your curd. Go to the hydrolyzation step above and follow the instructions for mixing in borax solution.  


Made with cottage cheese:

  1. 1.Drain and rinse the curds. After draining, you want to have at least a cup of solid curds. Go on to step 2, the hydrolyzation step. 





You may halve all quantities in the recipe, for a smaller amount of binder. In fact, I do.


In case you're curious, the following table lists the pH levels of some commonly used ingredients in the making of casein binder (each whole number is 10 times stronger or weaker than the adjacent whole number.):





Slaked lime/pickling lime


Ammonia (NH3)




Baking soda


Distilled water

7 (neutral)


6.4 – 6.8

Casein, cottage cheese

4.5 – 5.1



Lemon juice



When ready to use, take out the amount of binder you need, warm it, and thin with water as needed for the particular application.

For paint, it should be a flowing syrup after warming. If it is very thick, stir in a little water.


For a paint mixing surface, you can cut thin plastic containers, like the sides of a plastic milk jug. After the mixing session, you can just throw away those mixing palettes.

Wet your powdered pigment and use a knife to mix it to a stiff paste. Some pigments don't mix nicely with water. If you're chasing the pigment around trying to convince it to mix with water, wet the pigment with alcohol. If a particular pigment stays lumpy in water, add a little alcohol.

Now that you have a pigment paste: to that paste, add some of your casein binder. Mash it in. Around 25% binder to 75% pigment paste - more or less, according to the particular pigment. Grainy pigments, like natural pigments from clay or rock, may need to be 'mulled'; that is, ground. Here are examples of glass mullers you can buy. You might want to search your house for a slightly convex or flat object with a handle or a grip. I use the glass lid from an incense jar. Use sandpaper to rub a fine tooth onto the grinding surface of the object. Use it to grind the pigment paste in a circular motion.

You now have true casein paint!


You can use all pigments in borax casein, even ones you've dug up from earth and then ground yourself.

If you're using lime casein, you have to use alkali-resistant pigments. Maybe you should also with ammonia casein, if you don't heat it to drive off much of the ammonia. The ammonia doesn't all evaporate away instantly. Paintmaking.com gives a suggested list of alkali-resistant pigments in the fresco section: http://www.paintmaking.com/grinding_fresco.htm.

PW18, PBk11, PBr7, PY42 and PY43, PBr6, PR101 and PR102, PV14, PB28, PG18.


Chalk, kaolin or powdered marble will thicken paint and give it opacity. A little won't tint the paint, but a lot will. (Note: Will introduce color shift. Once dry, the color will appear duller than when wet.)


Honey, corn syrup or glycerin will increase flow and retard drying, but you can't add much. Just a drop or two to a daub of paint. Too much will create a timelessly sticky painting. Honey has the benefit of some antibacterial and antifungal properties.

I've read the words plasticizer and humectant in relation to the addition of glycerin. And honey acts as a humectant. So they could create a pliable, slow-drying paint film, right? No, used thickly, they create an easily lifted and sticky film.

Also, they tend to percolate to the top of the layer, reducing adhesion with an overlayer.

But small amounts make paint in the watercolor (aquarelle) tradition.


Some non-yellowing drying oil can be successfully mixed in. Working time will be extended if you can mix in a significant amount of oil. Rewetting ability may be impeded, as the oil tends to set the paint. For glazing, that is actually an advantage.

 The painting will take longer to cure, but will form a more waterproof film. (Note: I can't add huge amounts of oil to my casein paint. When I want oil paint that dries rapidly, I add casein binder to water-mixable oil paint.)

Whether added oil creates a flexible paint film probably depends on the amount of oil added.


Waxes (like beeswax) may be added, in order to bulk it up to a heavy body paint and create a buttery feel. Use only a moderate amount, around 10% of the total, or the final paint film will be soft.


Acrylic medium may be added, just a drop, in order to set or fix the paint firmly, so that it will no longer rewet. (For glazing over an underlayer. You could, alternatively, spray the underlayer with fixative. Or you could just wait for the paint to cure. Yeah, right.)


Painting directly onto watercolor paper gives you a lot of watercolor effects. But if you don't want that, or experience harsh edges while you're still stroking on the paint, either coat the paper with a beginning coat of paint, or wet the paper before painting.


When the true casein paint dries before you have stroked it out as much as you want, simply moisten a brush in water, blotting out the excess water, and rewet that paint, stroking it out as desired.

You may also dip your brush in casein binder, instead of water. The casein binder may be true casein or casein-oil emulsion.


Glazes should use casein binder as the medium, instead of water. Water will lift the underlayer. And use your softest brushes for glazing, like ox hair The soft hairs will float a thin glaze right over a dry layer.


On the other hand, you can take advantage of the rewetting of a watery brush, to blend and mix colors here and there.


Opaque painting: Some pigments are more opaque, some are transparent. To make a more opaque paint from a transparent pigment, I mix in a little marble dust. But whiting introduces some color shift. The marble dust is more translucent when wet, more opaque when dry.


If using an oil emulsion, you can add a little more oil gradually as you add layers. That satisfies the lean-to-fat principle of indirect oil painting.

Tip: If you want a glossy look to the final painting, use only oil as the vehicle in the final layer. Addition of casein reduces the shine of oil.


If using true casein as an underpainting for oil paint, partially isolate the casein with a dilute or thin application of isolating varnish, alkyd medium, gloss fixative or even shellac. Spraying it on is best, but go outdoors!

If you paint the underpainting thinly, with watery casein, there likely is no need to isolate the underlayer. A very thin layer won't absorb too much oil out of the oil paint.


To add precise details to an oil painting, you can stroke casein paint into wet oil paint.


In watercolor paintings, you can add white areas with white casein. You can cover mistakes or add opaque areas with any color casein.


Casein makes an absorbent, easily corrected underpainting for egg tempera. Demo


Casein paint can be painted thinly.


Casein paint can be easily drawn on with a pencil or pen.


Here's a little film about sketching with casein. Sketching is pure fun. Quite possibly, it's the best way to utilize casein paint.

Don't worry that the pages in a sketching journal might stick together. This is a water medium.

Another quick film, with Stephen Quiller.


Mistakes can be wiped out with a wet rag or paper towel, if you're painting with true casein and if the paint hasn't dried for too long.

That's also a way to add 'highlights': by using a wet cotton swab to erase the paint back to a white gessoed support.

After the paint has cured, you can, however, erase with ammonia water: 9 parts water to 1 part ammonia.


If quite a bit of titanium dioxide is used in a mixture, that part of the painting can have a sheen that the surrounding areas don't have. To prevent that sheen, add a little whiting to the titanium tint mixture.


If titanium dioxide causes a chalky look in a portion of the painting, you can brush a binder or varnish with a high refractive index over that part, which will help translucency. Unfortunately, it likely will be too glossy, compared to the surrounding matte look of casein. Well, try a little whiting in it (refractive index of marble dust: 1.6). Try and try again.


Got cracks? You probably get to keep them. Congratulations on your antiqued painting. Here's some advice from Kremer: To consolidate a cracked surface, varnish with a few coats of Klucel EF solved in 10% ethyl alcohol. This will not change the soft appearance of the casein surface. Source

From personal experience, acrylic medium has stopped the cracking, but hasn't completely camouflaged the existing cracks. And it definitely changes the finish.


Once painted, don't worry about spoilage. Casein paint forms a dry, non-spoiling paint film.


And last, don't store your paint or painting in freezing temperatures.


And really last, for future care it would be great to list on the back of your painting whether you used true casein or an emulsion and which varnishes you applied.


When you would like to apply a glaze, for true casein paint, you might need to fix the underlayer. I usually use my spray can of fixative made for pastel and pencil. A very light, quick spray is enough. Some people brush on a dilute acrylic glue, medium or varnish. Wait a few minutes for it to dry, then glaze.

Casein that has added oil, wax or acrylic may not need to be fixed.


WARNING: Don't spray fixative in a closed room. There are toxic ingredients in that stuff. Breathing it in damages the lungs. Breathing it in regularly damages the lungs a lot.


Casein itself can be made into a safe fixative. See the bottom of this page for instructions: http://www.askmaurice.org/casein.html.


You may not think you need a stay-wet palette for casein paints, because you can rewet the paint. But you can't rewet it indefinitely. It's nice to be able to mix up a nice big pile of paint and keep it moist for the duration of the painting.

Stay-wet palette: folded paper towels or a neatly folded rag, laid into a shallow container and wetted. Over that place a durable sheet of paper that is capable of absorbing the moisture under it without disintegrating. Parchment paper is perfect. Place the daubs of paint directly onto that sheet of paper. The paper will serve as your palette and keep the paint moist. When you're finished painting, cover your palette with a board, a sheet of plexiglass, plastic wrap, anything you have around that will keep in the moisture.

If you aren't going to paint for a few days, remember to check on the paints. If they're beginning to dry, rewet the paper towels or rag, and mist the paints with water from a spray bottle.


Make a size by diluting the casein binder until you get a watery glue. You then brush on several coats of size onto board or paper. Coat both sides and all edges of board. Four coats are recommended. To prevent warping of a board, make sure you also coat the back.


Casein paint can be painted directly onto the support, as long as the support has some tooth, to grip the paint, and some absorbency. A little paint should be absorbed. You want a good grip, a good mechanical (physical) bond.

The best ground for me is marble dust gesso. Just a couple thin coats make a ground that is not too absorbent.


Homemade gesso with casein binder is easy. Besides its use as gesso, it also can be used to model impasto areas into a painting.

Dilute the casein glue/binder to a thin, runny glue, just as in the making of size. I  then stir in marble dust (powdered marble) till the consistency of pancake batter. Nothing else is necessary. The addition of a colored pigment will give you a colored ground.


Instead of marble dust, chalk can be used, for a more absorbent, slightly softer ground. Marble and chalk are both forms of limestone and packaged as calcium carbonate, but marble's crystalline structure makes it hard.

Talc has been used, but is even softer and more absorbent than chalk.


For texture and/or grit, add coarse marble dust or pumice to the last coat of gesso.


Application: Put on your desired number of layers thinly, after each previous layer has dried. Look carefully at the first layer, after it has dried. If there are pinholes, sand the layer down with fine sandpaper or emery cloth. Otherwise, the pinholes will persist through each new layer.

You can help prevent pinholes by applying the first coat with your fingers!

Apply each new layer at right angles to the previous layer. That is, if you stroked on the previous layer horizontally, for the next layer, stroke vertically. That will ensure more complete coverage and helps the layers bond.

For an absolutely smooth painting surface, sand each layer. Note: Put on a dust mask when you sand.

If you notice the gesso thickening before you finish applying the desired number of layers, be sure to add a little water to the gesso.


If the whiting or white paint in fresh gesso mixes with your first coat of paint, spray it first with fixative, or brush on glue sizing, egg beaten with a little water, diluted shellac, etc. Wait until thoroughly dry.


Casein gesso is a good ground for oil paint, because it forms a good mechanical bond with oil paint and is compatible. As oil paint film becomes more brittle with age, some people frown on the use of flexible bases, including acrylic, under oil. Oil paint should be on a rigid base.

As a ground for oil, it would be a good idea to add some titanium white pigment to the gesso. An opaque, white ground helps offset the darkening and transparency of an aging oil painting.


The absorbency of casein or true gesso can help the drying time of oil paint (hoorah!) but if you find it too absorbent, you can use a harder whiting material for your next batch of gesso and/or use fewer layers of gesso. For the current gesso ground, you'll have to apply an isolating layer of varnish over the gesso, if a coat of dilute casein or other glue, or a coat of oil doesn't help enough.


Before varnishing an oil painting painted onto a casein gesso ground, oil out the painting. Let the oil thoroughly dry. That's to prevent sinking – over-absorption of the varnish.


Another ground is linked below, in the section Supports. It's actually a clay 'gesso', applied to a board. Clay-board is soft and quite absorbent.


Tempered hardboard (Masonite) in the U.S. no longer is made with a lot of oil. Manufacturers changed the process and now use just a trace of oil. It's now recommended to use tempered hardboard. Info: http://www.ampersandart.com/tips/archivalinfo.html

You can paint directly onto hardboard, but acids from wood might eventually discolor the paint or paper mounted onto it, I've read. It would be a better idea to size wood before painting on it. Usually discoloration is talked about only in relation to acrylic.

Honestly, I haven't read anywhere that casein paint receives Support Induced Discoloration, as does acrylic paint. But there aren't massive amounts of info about casein. Plus, there is a great possibility that, while you're painting, you'll decide to add acrylic medium or oil to your paint. Just size the wood.


Board is sized as in the SIZE section and sometimes also given a coating of gesso or paint on the back (really!), for the same reason as the size; to prevent warping from uneven surface tension.


Watercolor paper is a fine and forgiving support. The heavier weight paper, 300 lb (640 gsm), is self-supporting, but the lighter weights of watercolor paper need a backing board (sized!), unless you've painted very lightly, as in a watercolor wash.


Watercolor paper slurps up the paint. If it takes up the paint too quickly for your liking, apply a beginning coat of paint as a buffer. Or, if you like a slick surface, coat the paper with casein binder.


I hesitate to mention this, but in my personal experience, casein paint will not crack on watercolor paper. (I use Fabriano Artistico. Thin to moderate impasto paint.)


Several casein painters paint on canvas. The conventional wisdom is to affix the canvas to board, to prevent cracking.


If you like using the absorbent, soft Ampersand Claybord, Jim Yarbrough has instructions for making your own: https://jimyarbrough.wordpress.com/2010/08/23/how-to-make-your-own-clayboard/.

One additional thought: A final coat of granular, coarse marble dust gesso would give it texture and make it less absorbent; more like Ampersand's Pastelbord.

OK, one final thought: Why not just use casein binder as the glue, so you don't have to boil water, dissolve and smell the stinky rabbit-skin glue?


A casein painting can be left exposed, if the owner will clean it very gently. That's not likely! It should be framed behind glass or varnished. However, it's widely thought that varnish should be considered a permanent part of the casein painting; that it is not removable. So, if you use varnish, you might consider applying a wax over the varnish. When the wax becomes hopelessly dirty, it can be removed and replaced. A wax coating is also a simple way to reduce glare from varnish that is too glossy. (Tip about wax from A Manual of Painting Materials and Techniques by Mark D. Gottsegen.)


Varnishes change the look of a painting, so that needs exploration.

Gloss varnish gives greater depth to colors, shows the most contrast between tones and dirt won't stick to the glossy surface. Some viewers can be annoyed by the glare.

Matte varnish helps keep the matte look of the casein. Not exactly as matte, but fairly close. May reduce the visual depth, especially if you use an acrylic matte medium instead of matte varnish. Dirt tends to be somewhat attracted to a matte finish.

Satin varnish has a finish between glossy and matte. Dirt isn't as attracted to the surface as to a matte surface.

If you're going to try a removable varnish over casein, an isolation layer between that and the painting is definitely needed. The isolation layer would be an acrylic gloss medium, soft gel, water-based varnish or alkyd resin medium, applied in two thin layers if you're brushing it on, three layers if you're spraying. Hopefully, that will protect the painting during any removal of the top solvent-based varnish. Remember to test the entire procedure on an unimportant casein sketch.

This is an awful lot of overlayers. Just framing under glass seems much more attractive now, doesn't it?

Note, if you overpaint casein with oil, you don't need an isolation coat.


An acrylic varnish is fine over casein. It's permanent; not removable. Fix the painting with a spray of fixative first, or simply use a spray varnish. But make sure you do a test of the particular brand of varnish first, on a casein painting or sketch that you don't like.


Gamvar is the varnish I use with oil paintings, but I've only tried it once over true casein. It made a pale film over the casein, so I haven't tried it again. Note for oil painters: Gamvar can be applied as soon as the thickest paint on your painting is firm when you apply slight pressure with your fingernail. Gamvar has a synthetic hydrocarbon resin called Regalrez, developed with conservators at the U.S. National Gallery of Art. It has a low molecular weight, so it goes along the contours of your painting, without filling in and creating an obtrusive coating. That is, IF you apply only one thin coat.

A spray varnish with Regalrez is Krylon Gallery Series Conservation Varnish.


Low molecular weight varnishes (resins):

note: I'm thinking you might want to use an alkyd medium as an isolation coat under a LMW varnish, because alkyd is relatively LMW also and shares several characteristics as the below qualities. Someone?



High molecular weight (acrylic) varnishes:




And finally, when to varnish? Opinions vary, so the following is just an attempt to list the most consistent answers. A true casein painting could be varnished after drying for only one week, if it's painted fairly thinly. If you think you have quite a buildup of paint, wait two weeks. If you use an emulsion, wait possibly as long as two months. But if you used a lot of oil, wait several months.


WARNING: 1. Don't use spray varnish in an enclosed space. Breathing it in will damage your lungs.

2. Removal of varnish requires a fairly strong solvent. Turpentine, mineral spirits, even odorless mineral spirits are all toxic. Spike lavender oil is suggested as a relatively nontoxic replacement (nontoxic as long as you don't eat it).


I clean brushes with bar soap and water. Don't use dishwashing liquid. Even traditional oil paint cleans out when I rub the bristles on a bar of soap, work it through the bristles and rinse. Don't let brushes full of casein paint sit around. Clean them before the paint dries so completely that it can no longer be removed from the bristles.

If you use Kolinsky brushes, clean them with cool water, not warm water.

Oh, and scrub the sink out with baking soda.


Ralph Mayer wrote that acetone (fingernail polish remover) can be used to clean a casein painting and that it should have a hardening effect, not a destructive effect (on proteins).


Even "nontoxic" dust can damage your lungs when breathed in over many, many years. Get in the habit of wearing a simple dust mask when you work with nontoxic powdered pigments, whiting, and when you sand a surface.

Don't use spray varnish or fixative in an enclosed space, unless you're wearing a respirator. Even then, make sure the room is ventilated.

Odorless mineral spirits are less toxic than regular mineral spirits, because the volatile organic compounds have been removed. But they are not nontoxic.

Keep in mind, that everything you regularly expose yourself to has a cumulative effect.

If you make casein binder for easel painting with ammonia, you might be breathing in a little ammonia released from the paint as you work with it. So paint in a ventilated room. While you're making that type of binder, if the ammonia carbonate irritates your skin or eyes, flush the area with water for 15 minutes. Ammonia carbonate is not considered a hugely dangerous hazard, don't get that idea, but it can cause chemical bronchitis. People with pre-existing lung problems should be aware of that. Note, that the ammonia is all evaporated out of a finished painting.


Borax probably won't irritate intact skin. But if it does irritate you, try mixing up a small batch of baking soda binder. It won't keep as long as borax binder, but baking soda is the least irritating alkali used for casein binder.

Don't eat borax. A teaspoon doesn't hurt, but more than that can cause nausea, vomiting, and diarrhea.

Get in the habit of reading Material Safety Data Sheets (MSDS).




Richeson Shiva casein paints at Jerry's Artarama

Richeson Shiva casein paints at Dick Blick

Shiva Color chart

Iddings casein paint with soy This product is sold in large quantities and is intended for scene painting. It is not the same formulation as Shiva. Limited shelf life.

Shiva casein emulsion at Dick Blick (It's binder / painting medium without pigment)

Shiva casein emulsion at Jerry's Artarama

Pelikan Plaka casein paint is a craft paint or scene paint. If you're in the UK, one source of large pots of an alternative is Classic Casein Paint.

Another brand of scene casein paint is Kolner Classic Caselo.

Casein fixative (Pump bottle, so big drops.)

Kaolin aka china clay, marble dust coarse & regular, pumice, chalk: http://www.sinopia.com/-Chalk-Marble-Dust-Pumice-and-Fillers_c_28.html


Quality links are precious. Most of these are also the sources of information. So, David Clemons, Maurice Garson and many others are really the writers.

About oil paints becoming transparent, darker with age: http://www.naturalpigments.com/art-supply-education/grounds-paint-preservation/

About low molecular weight synthetic resin varnishes: http://www.nga.gov/content/ngaweb/conservation/science/project1111.html

About alkyds (try to ignore the grammar): http://www.academia.edu/4950756/ALKYD_RESINS_ARE_STILL_OF_MAJOR_IMPORTANT_BINDERS_IN_ORGANIC_COATINGS

About isolating coats, alkyd: http://www.artistsnetwork.com/medium/oil/krieger-casein

How and when to varnish: http://www.arttalk.com/archives/vol-13/artv1312-5.htm

Liquitex about not using flexible acrylic under oil paint: p. 105 https://www.liquitex.com/acrylicbook/

Golden, about the mostly unrecognized drying time of acrylic underlayers, as well as percolation of humectants (acrylic painters, this is a great page to read): http://www.goldenpaints.com/technicalinfo_drying

Amazingly in-depth about making paint. About coarse pigments in watercolor, full of links: http://www.paintmaking.com/

Again, amazingly in-depth about color, color mixing, pigments, watermedia: http://handprint.com/HP/WCL/water.html

About hardboard and the discoloration danger of lignins and tannins in wood: http://www.ampersandart.com/tips/archivalinfo.html and (discoloration) this 92-page PDF for and by conservators:


A demonstration of a casein underpainting for egg tempera: http://www.eggtempera.com/technical-info/painting-demonstration-1

Tips from Richeson: http://www.richesonart.com/products/paints/richesoncasein/richcaseinfaq.html (I have reservations about some tips; for example, I think you can rework gouache.)

A painter experienced with casein tells about it: David Clemons

Another experienced painter writes about casein: Maurice Garson

Borax paste paint medium: https://dbclemons.wordpress.com/2012/01/31/beeswax-paste-made-with-borax/

Exploring Opaque Watermedia by Stephen Quiller

Stories of painters' experiences with casein

Just a great resource for looking up lightfastness and transparency of pigments: http://www.artiscreation.com/Color_index_names.html

The effect of refractive index of the medium on opacity of a pigment: http://www.naturalpigments.com/art-supply-education/transparent-opaque-paints/

Suitability of pigments in different mediums: http://kremer-pigmente.de/Texte/suitability.pdf

Simply interesting article about Harry Anderson's technique

Forums in WetCanvas: Casein, gouache and egg tempera and Watermedia


A sample of casein artists:

David Clemons: http://dbclemons.weebly.com/

Deb Ward: http://www.debwardart.com/casein_gallery

James Gurney: http://gurneyjourney.blogspot.com/

Kathi Peters: http://kathipeters.com/works

Patty Haller: https://sites.google.com/site/pattyhallerart/

Robert Tanenbaum: http://www.rtanenbaum.com/


The Artist’s Handbook of Materials and Techniques by Ralph Mayer

A Manual of Painting Materials and Techniques by Mark D. Gottsegen

The Natural Building Companion: A Comprehensive Guide to Integrative Design and Construction by Jacob Deva Racusin and Ace McArleton



Here are a few tips I've jotted down regarding acrylics and oil. Nothing much, just a little extra.

Acrylic notes:

Don't put acrylic paintings below 45 F - they become brittle.

1/4 in. or more thickness of paint requires months or years to cure:

Acrylic paintings should be varnished, because they have a fairly soft surface and they attract dirt.
But apply an isolation coat first. Some gloss gel or medium or non-removable acrylic varnish. (Remember that it becomes a part of the painting - not removable.) Then apply the removable varnish. The isolation coat protects the paint from harm during cleaning/removal of the varnish.

Heat softens an acrylic painting, possibly making it tacky. Don't place an acrylic painting near a heating vent.

Oil notes:

I never wanted to use solvent or ammonia to abrade the glassy areas of an oil painting when I oil out or varnish it.
While I was in deep envy at a painter's site, Kit Gentry, I read that he abrades with Bon Ami. I thought, "A gentle abrasive. Of course, dumb Cindy." So I ran to the box of baking soda. It worked!
I used baking soda mixed into a little oil to rub glassy spots on an oil painting. The baking soda abraded the surface.
I suppose my fine marble dust would also work. Thank you for showing your working methods, Kit Gentry!

Ammonia water can be used also, to abrade the surface when it gets that glassiness that won't take more paint or varnish, and to remove_the_lint from a painting surface.

No need to add Liquin to oil paint if painting on a casein-marble dust gesso. The gesso absorbs enough oil to make the oil layers dry rapidly enough.

Also, the earth pigments usually dry more rapidly, like the umbers and siennas.

Gelatin can be used to prepare paper for oil painting. Put it on both sides, let dry overnight. In the morning, add whiting to the leftover gelatin, stroke that on. Voila.
BUT: walnut oil is relatively pH neutral; alkali-refined linseed oil might be neutral enough. Not enough acid in those oils to eat the paper!

Both under-binding and over-binding are a problem with oil painting. Too little oil means nothing is holding the pigments to the support. Too much oil contributes to darkening, yellowing and transparency as the painting ages. Source

The darkening and yellowing is worse with linseed oil.



Preskaŭ ĉio en la suba teksto konsistas en konsiloj de spertuloj; spertaj pentristoj kaj konservistoj. Malfeliĉe, ĉio estas filtrita tra mia sensperta menso dum mi skribas notojn kaj aranĝas ĉi tion. Mi penas minimumigi tiun filtran efikon. Ĝisdata eldono ĉiam haveblas ĉe https://cindymckee.com/librejo/Casein-advice.pdf

Se vi volas doni konsilon, korekton, ligilon, ks, retpoŝtu min ĉe la adreso cindymckee@cindymckee.com.

Fojfoje, mi aldonas terminojn pri (pentr)arto al ĉi tiu listo kaj aldonas ilin al PDF el tiu listo.


Alcida rezino, alcido, alternative 'alkido' laŭ la kemia vortaro de Duncan, 1956: Poliestero modifita per aldono de grasacidoj kaj aliaj substancoj. Formita de alcoholo kaj organikaj acidoj, kiel ankaŭ la vorto alcido mem. En pentrarto, alcidoj estas uzitaj pro la sekiĝa tempo, kiu kuŝas inter la sekiĝa tempo de olefarbo kaj tiu de akrilfarbo. Angle alkyd; antaŭa literumo alcid.

Akvofarboj: Tiuj farboj, kiuj uzas akvon kiel solvanton. Angle watermedia.

Akvopentrado: Tiu procedo de la pentrarto kiu uzas la akvofarbojn.

Artperaĵo(j): Tipo de mark-kapabla aĵo, kiel farbo aŭ krajono, aŭ pli larĝe, la rimedoj uzitaj por ebligi artistan esprimon. Angle medium, plurnombre media – unu el la signifoj de 'medium'.

Durtabulo: Tre densa fibrotabulo kreita de fibroj ekstraktitaj de ligno. Angle hardboard, Masonite (proprieta marko). Fibrotabulo angle estas fiberboard.

Emulsio: (PIV) Likvo, en kiu mikroskope videblaj eroj estas stabile dispersitaj...konsistante en nature nemikseblaj enmetaĵoj.

Gipso: En pentrarto, miksaĵo de iu kalka ŝtono kaj gluo, uzata kiel grundo por pentraĵoj.

Gluvehiklo: Kun akvo, la kazeina gluo estas la vehiklo por pigmentoj, kungluante ilin kaj kutime gluante ilin al la surfaco de la subporta bazo. La gluvehiklo estas la adhera parto de la farbo, respondeca por la formado de kohera tegaĵo.

Grundo: Mi nomas grundo tiun surfacon kiu ricevas la farbon.  Ofte la grundo estas gipso aŭ simila miksaĵo tegita sur la subportan bazon.

Gluizolaĵo: Gluo uzita por ĉirkaŭi kaj izoli la konsistajn erojn de la subporta bazo.

Kazeina emulsio: Mi nomas emulsio kazeinan gluvehiklon kun aldona oleo aŭ vakso.

Lakbenzino: Derivita de petrolo, uzita kiel solvanto/solvilo. Termino el Angla-esperanta kemia vortaro de Duncan. Angle mineral spirits, white spirit. Rim. Toksa, kaj la odora kaj la senodora versioj, kiel ankaŭ terebinto. Sugestita alternativa solvilo relative sendanĝera estas oleo de larĝfolia lavendo, Lavandula latifolia, angle spike lavender oil.

Pasto: Dike aplikita farbo por doni teksturon. La vorto estas impasto en multaj lingvoj.

Sangado: Tendenco en akvarela pentrado en kiu la akvo moviĝas de malsekaj al sekaj partoj de akvarela paperfolio, puŝante pigmenton. La efektoj varias de strioj de farbo ĝis burĝonoj.

Simpla kazeinfarbo: Kazeina gluvehiklo kaj pigmentoj kun neniu aldona oleo aŭ vakso, ankaŭ neniu aldona akrila vehiklo.

Tuĉi: Mi uzas la vorton por signifi aldoni travideblajn tavolojn de kolorilo, per iu ajn peraĵo. Laŭ PIV: Kolorigi surpaperan desegnon, etendante maldensan akvan farbon k iom post iom intensigante la tonon per plurfoja frotado de la peniko sur la jam sekiĝintaj farbotavoloj.

Vehiklo: La tuto de la flua parto de farbo. En simpla kazeina farbo, la tuto de la fluaĵo estas, verdire, gluo. Tamen, eblas trempi la penikon en akvon dum pentrado; tiaokaze, akvo servas kiel dumpentra vehiklo. Ankaŭ, eblas aldoni oleon aŭ akrilan vehiklon al la simpla kazeina gluo.

Kazeina farbo

Kazeina farbo estas en la kategorio akvo-pentrarto. Ĝi estas farita de la kazeina proteino el lakto. Farbo bazita sur lakto estis uzita antaŭ 49 000 jaroj, do ĝi estas la plej malnova konata formo de farbo. Same kiel ĉiu tipo de farbo, kazeinfarbo havas avantaĝojn kaj malavantaĝojn.


Avantaĝoj super aliaj farbo-tipoj:


Malavantaĝoj kompare kun aliaj farboj:

Farado de farbo

Ĉiu farbo estas gluo kun kolorilo. La kazeina gluo povas esti aĉetita aŭ farita hejme. Vi kreas ĝin per la kazeiĝo de lakto, forfiltro de la fluaĵo (la selakto) kaj aldono de alkalo al tiu kazeo. La kazeina proteino en la kazeo iĝas, post aldono de alkalo, gluo. Vi povas aĉeti jam faritan kazeon aŭ kazeinan pulvoron; tiaokaze, vi ne devas kazeigi lakton por krei kazeinan gluon.


Propre farita kazeina farbo permesas vin uzi elektitajn pigmentojn kaj aldoni ingrediencojn por ŝanĝi la ecojn de la farbo. Propre farita boraksa kazeina farbo konserviĝas bone dum pluraj monatoj, se vi uzas boligitan aŭ distilitan akvon kaj la gluo estas metita en sterilan bovlon kaj tenita en la fridujo.

Kazeo de freŝa, loka lakto estas konsiderita plej konvena, tamen vi ja povas uzi eĉ kazeinan pulvoron.


Kial borakso kiel la alkalo preferita? Borakso havas konservan econ. Borakso estas malforta alkalo, malpli danĝera por uzi kaj estas malpli alkala ol aliaj alkaloj ofte uzitaj por la hidrolizo de kazeino. La pli neŭtrala pH de la rezulta gluo permesas uzon sur diversaj grundoj kaj kun ĉiuj pigmentoj.

Toksaĵoj ne emanas de la farbo. Amoniako eliĝas el amoniaka kazeinfarbo kaj akrilfarbo kaj estas konata kaŭzi iriton.

Neniam manĝu borakson. Pro la alkala eco, zorgu ke neniu borakso eniras la okulojn nek vundojn.

Uzu kristalan borakson. Tiu estas vendita kiel plifortiga aldonaĵo al lavpulvoro.



1 kvarto/1 litro da senkremigita lakto

6 uncoj/177 ml. da vinagro aŭ citron-suko

4 uncoj/118 ml. da akvo

1 unco/32 gramoj da kristala borakso (ĉ. 1,5 usonaj kuleregoj)


Vi devus uzi lakton kun kremo forigita, ĉar lakta graso neniam sekiĝas. Vi ne volas krei pentraĵon kiu neniam sekiĝas. Se vi uzas freŝan, krudan lakton, permesu ĝin resti en fridujo ĝis la kremo leviĝas al la supro, poste forprenu la kremon. Kremo leviĝas rapide el bovolakto. Ne tiel rapide el kaprolakto – vi eble devos atendi kelkajn tagojn.


  1. 1.Prenu la senkremigitan lakton kaj metu ĝin en nemetalan vazon. Varmigu ĝin, poste aldonu vinagron iompostiome ĝis vi vidos bulojn. La buloj foje estas treege etaj, foje grandaj. Ne gravas la grandeco. Uzu nur la kvanton da vinagro necesa por krei bulojn. Demetu la lakton de la fajro kaj atendu apartigon de la kazeo de la selakto. Filtru tra tuko teksita sufiĉe dense por reteni la kazeon. Vi volas ke la tuko tralasu nur la fluan parton. Lavu la kazeon per akvo por forigi restantan vinagron. Post tio, plua purigo per izopropanola alkoholo aŭ grenalkoholo steriligos la kazeon kaj forsolvos iun restantan kremon (bona ideo fari tion al kaprokazeo). Permesu la kazeon sekiĝi iom.  


  2. 2.Hidrolizo (malkombinado): Varmigu la akvon kaj aldonu la borakson, kirlante por solvi la borakson. Kirlu la solvaĵon en la kazeon. Lasu ĝin sidi ĝis la boraksa solvaĵo 'manĝas' la bulojn de la kazeo kaj vi vidas nur viskozan siropon kun neniuj bobeloj. Estu pacienca, ĉar tio foje postulas plurajn horojn. Nun vi havas bonan gluon, gluvehiklon por farbo, gluizolaĵon por subportaĵoj kaj por gipso, ingrediencon de fiksaĵo, ktp. Ho, ne ĉagreniĝu se la gluo estas iomete bruna. Tio apenaŭ influas la koloron de la farbo.

    Jen, foto de la plej bruna iam farita de mi. Mi faris ĝin per lakto el ladskatolo. La farbo aspektis bone, tamen mi ne vere rekomendas brunan lakton:


  3. 3.Lavu ujon per alkoholo por steriligi ĝin and enmetu la kazeinan gluon. Konservu en la fridujo. Boraksa aŭ baksoda gluo apenaŭ odoras. Se vi iam vere ekflaros rimarkindan odoron, kompoŝtigu ĝin, ĉar ĝi helpos vian ĝardenon, sed estas tro malfreŝa por viaj pentraĵoj. Nur kreu freŝan kvanton. Ne metu en lavujo – ĝi estas gluo, do ŝtopos la defluan tubon. 


Farita de kazeina pulvoro:

  1. 1.Miksu 2 1/2 uncojn/80g da kazeina pulvoro kun 9 uncoj/250 ml. da pura akvo. Lasu ĝin resti dum la nokto aŭ almenaŭ dum 8 horoj. Vi devus trovi ke ĝi aspektas gelatenece kaj firme. Se ĝi estas tro firma, aldonu iom da akvo. Jen, via kazeo. Sekvu la instrukciojn supre, komencante je la dua paŝo, hidrolizo. 


Farita de kazeo, kazea fromaĝo:

  1. 1.Defiltru iun fluan parton kaj lavu per akvo. Vi volas almenaŭ tason da kazeo. Iru al la dua paŝo, hidrolizo. 


Duonigo de ĉiuj kvantoj eblas, se vi ne volas tiom da gluo. Fakte, tion mi faras.


Jen, la pH-mezuroj de kelkaj oftaj uzitaj ingrediencoj en la kreo de kazeina farbo (ĉiu entjero pli estas dekoble pli ol la antaŭa entjero. Ekz. io kun pH 11 estas dekoble pli alkala ol io kun pH 10.):






Solvita kalko (Ca(OH)2)


Amoniako (NH3)






Distilita akvo

7 (neŭtrala)


6,4 – 6,8


4,5 – 5,1






Kiam vi volas uzi la gluon, elprenu deziratan kvanton, iomete varmigu ĝin kaj aldonu akvon por dilui ĝin laŭbezone por la intencita uzo.

Por farbo, ĝi devus esti fluanta siropo post varmigo. Se ĝi estas tro densa, aldonu kirlante iom da akvo.


Por miksa tabuleto, vi povas tondi maldikajn plastajn manĝaĵajn ujojn. Tio donas plian uzon al tiuj plastaj bovloj, kruĉoj, ktp, antaŭ la forĵeto.

Sur la miksa tabuleto, malsekigu vian pigmentan pulvoron kaj uzu paletran spatelon por miksi ĝis firma pasto. Kelkaj pigmentoj ne volas miksiĝi kun akvo. Se la pigmento ŝajnas forkuri de la akvo, malsekigu per alkoholo. Se iu pigmento volas resti buleca post miksiĝo kun akvo, aldonu iomete da alkoholo.

Nun ke la pasto estas preparita, aldonu iom da kazeina gluo. Miksu, premante la miksaĵon per la plataĵo de la spatelo. La miksaĵo estu ĉirkaŭ 25% gluo, 75% pigmenta pasto, pli malpli. Kelkaj pigmentoj postulos pli aŭ malpli da gluo. Grajnaj pigmentoj, kiel naturaj pigmentoj de argilo aŭ roko, foje devas esti muelitaj. Jen, ligilo al komercaj vitraj mueliloj por artistoj. Eble, vi preferas priserĉi la domon por adaptebla objekto, io kun iomete konveksa aŭ ebena flanko kaj kun tenilo aŭ prenebla elstara parto. Mi uzas la vitran kovrilon de poto de incenso. Uzu sablopaperon por grati la muelan surfacon de la objekto ĝis aspra. Uzu tiun aspran surfacon por mueli la pigmentan paston. Frotu la paston per rondiroj sur ĝin.

Jen, vi havas farbon!


Vi povas uzi ĉiujn pigmentojn, eĉ pigmentojn kiujn vi mem apartigas de argilo kaj muelas.

Se vi uzas kazeinfarbon kreita de solvita kalko, vi devas uzi alkala-rezistajn pigmentojn. Eble estus bona ideo ankaŭ kun farbo kreita de amonia karbonato. Kiam varmigita, la amonia karbonato iĝas amoniako, kiu parte, sed ne tute forvaporiĝas el la gluo, almenaŭ ne tuj.

Mi vidas liston de alkala-rezistaj pigmentoj. Laŭ internacia kolor-indekso, ili estas: PW18, PBk11, PBr7, PY42 kaj PY43, PBr6, PR101 kaj PR102, PV14, PB28, PG18.


Kalko, kaolino aŭ marmora pulvoro donos densecon kaj opakecon al farbo. Iometo ne paligos la koloron, nur multo. (Noto: kaŭzos malsaman kolor-aspekton inter la malseka stato kaj seka stato. Kiam la farbo sekiĝos, la koloro aspektos malpli brile.)


Mielo, siropo de maizo aŭ glicerolo pliigos fluecon kaj etendos malsekan tempon, sed ne aldonu multon. Nur guton aŭ du al bulo da farbo. Troa kvanto kreos eterne gluecan pentraĵon. Mielo havas aldonan avantaĝon de kontraŭbakteria kaj kontraŭfunga ecoj.

Glicerolo estas uzita por doni plastajn kvalitojn al farbo. Kaj mielo estas aldonita kiel humidigaĵo, por reteni akvon. Do ili kreus flekseblan, malrapide sekiĝantan farbon, ĉu ne? Ne, uzitaj dense, ili kreas facile levitan tavolon kaj gluecan tegaĵon. Kaj ili ofte perkoliĝas al la supro de la farbotavolo, malhelpante kungluiĝon de tiu tavolo al supertavolo.

Sed etaj kvantoj kreas farbon laŭ akvarela maniero.


Iom da neflaviĝanta oleo povas esti sukcese enmiksita. La farbo restos malseka dum pli longa tempo se vi sukcese enmiksas signifan kvanton da oleo. La eblo ree malsekigi la farbon probable suferos, ĉar oleo havas fiksan kvaliton. Por tuĉado, tio estas fakte avantaĝo.

 La pentraĵo postulos pli longan plensekiĝan tempon, sed la rezulta tegaĵo estos pli akvoimuna. (Noto: kiam mi volas igi oleofarbon sekiĝi pli rapide, mi enmiksas kazeinan gluon al akvo-miksebla olefarbo.)

Ĉu aldona oleo kreos flekseblan kazeinfarbo-tegaĵon probable dependas de la kvanto da aldonita oleo.


Vaksoj, kiel abelovakso povas esti aldonitaj, por masigi la farbon kaj por krei buterecan farbon. Ne uzu tro da vakso aŭ la fina farbo-tegaĵo restos malfirma. Aldonita vakso estu ĉirkaŭ 10% de la suma farbo-kvanto.


Akrila gluvehiklo povas esti aldonita, nur guto, por firme fiksi la farbon por ke akvo jam ne malsekigu ĝin. (Kiam vi volas uzi tuĉan aŭ lavuman tavolon super tiu tavolo. Vi povus anstataŭe aspergi per fiksaĵo sur la subtavolon. Aŭ atendi tutan sekiĝon de la tavolo. Ha, ha, ne.)


Pentrado rekte sur akvorelan folion donas multajn akvarelecajn efektojn. Sed se vi ne volas tion aŭ vi spertas severajn randojn al la strekoj, aŭ tegu komencan tavolon da farbo sur la folion aŭ malsekigu la folion antaŭ ol vi komencas pentri.


Kiam la simpla kazeinofarbo sekiĝas antaŭ ol vi jam strekis kaj ŝmiris ĝin tien, kien vi volas, uzu akvon por malsekigi alian penikon, premante la penikon sur tukon por desorbi troan akvon kaj poste ree malsekigu la farbon per tiu malseka peniko. Ŝmiru la farbon laŭdezire.

Vi povas ankaŭ uzi la kazeinan gluvehiklon anstataŭ akvo. La gluvehiklo povas esti simpla kazeingluo aŭ emulsio.


Tuĉaĵoj: Kiam vi tuĉas per la farbo, malsekigu vian penikon per kazeina gluvehiklo anstataŭ akvo. Akvo tro malsekigos kaj malfiksos la subtavolon. Kaj uzu penikojn kun tre molaj, malrigidaj haroj, kiel haroj de bovo. Tiaj haroj flosigas novan tavolon de farbo super seka farbo.


Aliflanke, vi povas profiti de la fakto ke akvo ree malsekigas la suban tavolon kaj miksi kolorojn kelkloke.


Opaka pentrado: kelkaj pigmentoj estas maldiafanaj, kelkaj estas travideblaj. Por igi opakan farbon de travidebla pigmento, mi enmiksas iom da marmora pulvoro. Sed aldono de blanko kaŭzas kolorŝanĝiĝon inter malseka kaj seka statoj. Marmora pulvoro estas pli travidebla kiam malseka ol kiam seka.

Kiam vi uzas emulsion, vi eble volos aldoni ĉiam pli da oleo dum vi aldonas tavolojn. Tio kontentigas tiun konatan regulon de olefarbado, pentri malgrase ĝis grase.

Konsileto: se vi volas glacean aspekton al la fina pentraĵo, fina tavolo de nur oleo kiel la vehiklo donos tiun aspekton. Aldono de kazeinvehiklo malpliigas la glacean brilon de oleo.


Se vi uzas simplan kazeinfarbon por krei komencan pentraĵon al olepentraĵo, parte izoli la kazeinfarbon per dilua aŭ tre maldika apliko de izola lako, alcida (alkida) vehiklo, glacea fiksaĵo aŭ eĉ ŝelako. Per-asperga apliko estas la plej bona maniero apliki ĝin, sed iru eksteren antaŭ ol vi aspergos!

Se vi pentras subtavolon tre maldike, per akveca kazeinfarbo, probable vi ne bezonos izoli tiun subtavolon. Tiel malmulte da kazeinfarbo ne sorbos tro da oleo el la olefarbo.


Por fajnaj detaloj en olepentraĵo, vi povas streki kazeinfarbon rekte en la malsekan olefarbon.


Dum akvarela pentrado, vi povas uzi blankan kazeinfarbon por ree aldoni blankajn partojn. Uzu kazeinfarbon por kovri erarojn aŭ aldoni opakajn partojn.


Kazeinfarbo estas uzebla kiel sorba, facile korektebla subpentraĵo al ovotempera pentraĵo.


Vi povas pentre sterni kazeinofarbon maldense.


Vi povas uzi desegnajn krajonojn sur la kazeinfarba surfaco.


Lasu min enmeti filmon pri skizado. Mi esperas, ke vi rajtas atingi la filmon en YouTube. Se ne, rigardu la skizan kajeron de Bob Pennycook, kiu skizas per akvarela kaj kazeina farboj. Skizado estas plena ĝuo. Tio eble estas la plej bona uzo de kazeinfarbo!

Ne timu, ke la paĝoj en skiza kajero kungluiĝos. La paĝoj glate kunekzistas.

Alia rapida filmo, kun Stephen Quiller.


Eraroj dum pentrado povas esti forigitaj per malseka ĉifono, se vi uzas simplan kazeinfarbon kaj se la farbo ne tro longe sidis kaj sekiĝis.

Tiamaniere, vi povas ankaŭ aldoni lumojn: per uzo de malseka tamponeto por viŝi la farbon ĝis la blanka gipso sur la bazo.

Se la farbo jam hardiĝis, vi povas viŝi ĝin per miksaĵo de 1 parto da amoniako en 9 partoj da akvo.


Kiam multe da titan-blanka pigmento estas uzita en parto de la pentraĵo, tiu parto povas esti pli glacea ol la ĉirkaŭaj partoj kiuj ne enhavas titan-blankan. Por preventi tion, aldonu iom da marmora aŭ kalka pulvoro al la titan-blanka miksaĵo de farbo.


Se titan-blanka farbo donas kalkan aŭ tro blankan aspekton en parto de pentraĵo, provu apliki gluon aŭ lakon kun alta refrakt-indico super tiu parto; tio helpos travidebligi tiun parton. Malfeliĉe, ĝi probable aspektos pli glacee ol la ĉirkaŭa kazeina pentraĵo. Nu, provu blankon miksitan en ĝi (refrakta indico de pulvora marmoro: 1,6). Provu kaj provadu.


Ĉu fendoj? Probable ili restos eterne, por  antikvigi la pentraĵon. Jen, konsilo de Kremer: Por unuigi fenditan surfacon, laku per kelkaj tavoloj de Klucel EF solvita en 10% etilalkoholo. Tio ne ŝanĝos la molan aspekton de la kazeina farbo. Fonto

Miasperte, akrila vehiklo haltigas la fendiĝon, sed ne tute kaŝas la ekzistantajn fendojn. Akrilo tutcerte ŝanĝas la aspekton.


Post pentrado, ne ĉagreniĝu pri putrado. Seka kazeina farbo ne putras.


Laste, ne konservu la farbon, nek kazeinfarban pentraĵon en frosta loko.


Ververe laste, estus bone por prizorgado de pentraĵo en la estonto se vi listigus sur la malantaŭo de via pentraĵo la tipon de farbo, ĉu simpla kazeina, ĉu emulsia, kaj la tipojn de lakoj.


Kiam vi volas tuĉi, kiam temas pri simpla kazeinofarbo, vi eble bezonos fiksi la subtavolon de farbo. Mi kutime aspergas ĝin per fiksaĵo specife farita por paŝteloj kaj krajonoj. Tre rapida, eta aspergo sufiĉas. Kelkaj personoj uzas diluitan akrilan tipon de gluo aŭ vehiklo, aŭ ili uzas lakon. Atendu kelkajn minutojn por la akrila tipo, antaŭ apliko de tuĉa tavolo.

Vehiklo kiu havas aldonitan oleon, vakson aŭ akrilon probable ne bezonos fiksadon.


AVERTO: ne aspergu per fiksaĵo en fermita ĉambro. Enspiro de toksaj elementoj damaĝas la pulmojn.


Kazeino mem povas esti aspergebla fiksaĵo, kun alkoholo. Miksu, proporcie, 1 parton da kazeina gluo kun 2 partoj da grenalkoholo kaj 5 partoj da akvo. Fonto

Por legi pri aŭ reveni al la avantaĝo pri uzo super desegnaĵo, alklaku ĉi tie: super desegnaĵo.


Vi eble pensas, “Mi ne bezonas malsekigan paletron por kazeinfarbo! Mi povas ree malsekigi la farbon.”

Sed vi ne povas malsekigi ĝin por ĉiam. Estas agrable miksi grandan bulon da farbo kaj teni ĝin malseka dum la daŭro de la pentrado.

Malsekiga paletro: falditaj papertukoj aŭ ĉifono bonorde faldita. Metu en malprofundan ujon. Enverŝu akvon ĝis la tukoj aŭ ĉifono estas saturitaj. Metu paperfolion super tio. La folio devas esti fortika. Vi volas tipon de papero kiu sorbos la akvon, sed restos firma. Papero kiu imitas pergamenon estas perfekta. https://en.wikipedia.org/wiki/Parchment_paper. Metu la farbon rekte sur la folio. Tiu folio estas la paletro. Ĝi transmetos la akvon al la farbobuloj. Kiam ajn vi finas pentran seancon, metu kovrilon super la paletro. Eblaj kovriloj estas tabulo, vitro, plasta folio. Io, kio entenos la akvon.

Se vi ne pentras dum kelkaj tagoj, kontrolu la farbon. Se ĝi komencas sekiĝi, aldonu akvon al la ĉifonoj kaj aspergu la farbon.


Kreu gluizolaĵon per diluo de la kazeina gluo ĝis akveca, jam ne siropeca stato. Brosu ĝin sur tabulon aŭ paperon. Uzu kvar tavolojn por certigi izolecon kaj kovru ĉiujn surfacojn. Por preventi tordiĝon de tabulo, memoru apliki ĝin ankaŭ al la malantaŭo.


Kazeina farbo povas esti aplikita rekte al la subporta bazo, se la bazo havas iomete da teksturo por preni la farbon, kaj ankaŭ estas iom sorba, por sorbi iom da la farbo, formante fizikan kunligiĝon.

La plej ŝatata grundo laŭ mi estas gipso de marmora pulvoro. Mi uzas nur du maldensajn tavolojn. Tio kreas firman grundon ne tro sorban.

Aldone al bona grundo, gipso ankaŭ povas esti uzita por modli reliefojn sur pentraĵon.


Propre kreita gipso: mi diluas kazeinan gluon same kiel mi malkoncentras ĝin por izola gluo kaj mi enmetas marmoran pulvoron ĝis la konsisto de pasto por patkukoj. Do, siropa pasto. Mi aldonas neniun alian ingrediencon, tamen aldono de kolora pigmento kreas koloritan grundon.

Uzo de kalko anstataŭ marmora pulvoro rezultas en grundo pli sorba kaj iom pli mola. (Marmoro kaj kalko ambaŭ estas formoj de kalkŝtono kaj venditaj kiel kalcia karbonato, sed marmoro estas kristala, do multe pli malmola.)

Talko malofte estas uzita. Ĝi kreas eĉ pli molan kaj pli sorban grundon ol kalko.


Por aldoni teksturon aŭ aspran surfacon, metu malfajnan pulvoron de marmoro aŭ pumikon (silikon) al la lasta tavolo de gipso.


Apliko: al la subporta bazo, apliku kelkajn tavolojn de via gipso maldense, post sekiĝo de ĉiu antaŭa tavolo. Ekzamenu la komencan tavolon por la apero de truetoj. Se vi vidas etajn truojn en la tavolo, uzu fajnan sablopaperon aŭ smirgo-paperon por forviŝi la tavolon. Se vi lasus tian tavolon, tiuj truetoj aperus tra ĉiu supra tavolo!

Anstataŭ uzo de peniko, uzo de fingroj por apliki la komencan tavolon malhelpas formon de truetoj.

Apliku ĉiun novan tavolon je orto al la antaŭa: t.e., se vi surbrosis la antaŭan tavolon per horizontalaj strekoj, surbrosu la sekvan tavolon per vertikalaj strekoj. Tio helpas akiri pli kompletan kovron de la subporta bazo kaj pli firme kunligas la tavolojn.

Por plene ebena kaj glata surfaco, uzu sablopaperon (aŭ smirgan) por glatigi ĉiun tavolon antaŭ ol vi aplikos novan. Noto: portu kontraŭ-polvan maskon kiam vi poluras per sablopapero.

Kiam la aplikado daŭras longe, akvo forvaporiĝas el la gipso. Aldonu iomete da akvo, kiam vi rimarkas, ke la gipso estas tro densa.


Se la blanko en freŝa gipso kunmiksiĝas kun la unua tavolo de farbo, unue fiksu ĝin per komerca fiksaĵo aŭ gluizolaĵo (dilua gluo) aŭ ovo kirlita kun iom da akvo, aŭ dilua ŝelako, ktp.


Kazeina gipso estas bona grundo por olefarbo, ĉar ĝi ligiĝas fizike kun oleofarbo kaj estas kongrua kun oleo kemie. Ĉar olefarbo iĝas pli kaj pli rigida kun la paso de tempo, kelkaj malrekomendas la uzon de fleksantaj bazoj, inkluzive akrilajn. Olefarbo estu sur rigidaj bazoj.

Kiel grundo por olefarbo, estus bone aldoni titanan blankan pigmenton al la gipso. Opaka, blanka grundo helpas kontraŭi la malheliĝon kaj travideblecon de maljuniĝanta olepentraĵo.


La sorbeco de kazein-glua aŭ kolagen-glua gipso helpas olefarbon sekiĝi pli rapide (hura!), sed se la gipsa grundo tro sorbas la oleon, sekvafoje uzu pli malmolan blankon en via gipso. Por la nuna gipso, vi devos laki la grundon, se izola tavolo de dilua gluo aŭ se tavolo de oleo ne helpas.


Antaŭ ol lakado de oleopentraĵo sur kazein-gipsa grundo, ŝmiru oleon sur la pentraĵon, aparte sur malglaceajn partojn. Lasu bone sekiĝi. Tio preventos troan sorbiĝon de la lako.


Alia grundo, kiu povas esti konsiderita argila gipso, estas priskribita en la sekva sekcio, en la parto pri argilo-tabulo.

Subportaj bazoj

Hardita durtabulo (Masonite) en Usono jam ne estas kreita per aldono de multa oleo. Fabrikistoj ŝanĝis la fabrikadon kaj nuntempe uzas nur joton da oleo. Estas rekomendite uzi harditan durtabulon. http://www.ampersandart.com/tips/archivalinfo.html

Vi povas pentri rekte sur la durtabulon, sed acidoj eble migros el la ligno en la farbon aŭ paperon fiksitan al ĝi, flavigante la koloron; tion mi legas. Pli bone uzi gluizolaĵon antaŭ ol pentri.

Kutime, oni parolas pri damaĝo al koloro rilate akrilon.

Honeste, mi ne legis ke kazeina farbo ricevas kolor-damaĝon pro acidoj en ligno, kiel akrila farbo. Sed ne ekzistas gigantaj kvantoj da informoj pri kazeinfarbo. Aldone, la problableco estas alta ke, dum vi pentras, vi decidos enmeti iom da akrila vehiklo aŭ oleo (oleo damaĝas la lignon) en vian farbon. Izolu la lignon jam.


Tabulo estas izolita per gluo kiel priskribita en la sekcio Gluizolaĵo kaj ankaŭ foje la malantaŭo estas farbita per tavolo de gipso aŭ farbo, samkial la gluizolaĵo estas farbita sur la malantaŭan flankon: por preventi kurbiĝon de la tabulo okazonta (okazunta, se vi pardonos mian aŭdacan lingvouzon) pro malegala streĉo inter la du flankoj.


Akvarela papero estas bonega kaj pardonema subporta bazo. La plej dika tipo, je 300 pundoj (640 gramoj en ĉiu metro), subtenas sin, sed pli maldikaj akvarelaj paperfolioj bezonas suban tabulon (bone izolitan!), escepte se vi pentras tre maldense, kiel per lavumado.


Akvarela papero soife ĉerpas farbon. Se vi ne ŝatas tiun econ, apliku komencan farbo-tavolon. Aŭ, se vi ŝatas glitan surfacon, ŝmiru la folion per iom da la kazeina gluo.


Mi hezitas mencii, sed miasperte, kazeina farbo neniam fendiĝas sur akvarelo-folio. (Mi uzas Fabriano Artistico. Maldikan ĝis iomete pastecan farbon.)


Pluraj kazeinpentristoj uzas kanvason. La komuna saĝo estas, ke oni gluu kanvason al tabulo, por preventi fendojn.


Se vi ŝatas la sorbeman, glatan Claybord de la firmao Ampersand, instrukcioj por krei propran argilo-tabulon estas (kopiita de https://jimyarbrough.wordpress.com/2010/08/23/how-to-make-your-own-clayboard/):





Kuniklo-gluo (aŭ alia gluo, kiel la kazeina gluo, aŭ gelateno)







Boligu tason (236 ml) da akvo. Enmiksu supkuleron (15 ml) da kuniklo-gluo aŭ ĝis du supkuleroj da gluo se vi volas malpli sorbeman surfacon. Lasu tion malvarmiĝi plurajn horojn, ĝis la gluo estas tute solvita.

Laŭdezire miksu pigmenton, probable blankan, en tason (samgrandan tason kiel uzitan por la akvo) da kaolino. Ree varmigu la miksaĵon de akvo kaj gluo kaj aldonu la koloritan kaolinon. Kirlu bone. Lasu ĝin malvarmiĝi.


Preparo de tabulo:


Intertempe, brosu gluon (gluizolaĵon) sur la tabulon, ambaŭflanke.

Kiam vi pretas argiligi la tabulon, ree varmigu la kaolinan miksaĵon. Brosu ĝin maldense sur la tabulon per larĝa peniko. Lasu sekiĝi kaj ripetu, tiomfoje kiel dezire. Uzu maldensajn tavolojn.




Lasu ĝin bone sekiĝi, poste raspu malglataĵojn de la surfaco per razilo. Tenu la klingon de la razilo je angulo, preskaŭ paralele al la surfaco, kaj trenu ĝin trans la surfaco.

Post tio, vi povas uzi fajnan sablopaperon por plie glatigi la surfacon de la kaolino.

Por akvareleca pentrado, vi volas plene glatan surfacon.



*Vi ne devas boligi akvon por solvi kazeinan gluon. Se vi uzas gluon de la haŭto de kuniklo aŭ gelatenon, jes.

*Pigmento estu aldonita laŭ persona prefero. Uzu titan-blankon por tre blanka bazo. Se vi volas pentri aŭ desegni sur kolora bazo, uzu koloron.

*La nombro da tavoloj de kaolino estas laŭ persona prefero. Komence, provu 3 aŭ 4.

*Farbo, inko, grafito, gravuritaj markoj, ktp sur kaolino povas esti viŝitaj per sablopapero.

*Se vi volas aldoni teksturon kaj igi la argilotabulon malpli sorbema, aldonu finan tavolon de gipso de grajna pulvoro de marmoro.

Tio igas ĝin simila al Pastelbord de Ampersand.


Kazeinfarba pentraĵo povas esti lasita senprotekta, se posedanto purigos ĝin tre zorgeme, sen frotado, sen multa akvo. Tio ne estas probabla! Ne prenu la riskon ke posedanto damaĝos la pentraĵon. Kadrigu kazeinfarban pentraĵon sub vitro aŭ uzu lakon. Tamen, la ĝenerala kredo estas, ke lako iĝas neforigebla parto de kazeina farbo. Do, se vi decidas laki, konsideru aplikon de vakso super la lako-tavolo. Kiam la vakso iĝos polvokovrita, la vakso povos esti facile forigita kaj pura vakso aplikita. Ankaŭ, vakso estas simpla maniero malpliigi troan rebrilon de glacea lako. (Konsileto pri vakso de A Manual of Painting Materials and Techniques de Mark D. Gottsegen.)


Lakoj ŝanĝas la aspekton de pentraĵo. Do, ni esploru tiun seriozan temon.

Glacea lako donas plian profundecon al koloroj, montras plejan kontraston inter nuancoj kaj polvo ne fiksiĝas al la surfaco. Ĝi povas doni troan rebrilon.

Malglacea lako pleje retenas la aspekton de kazeina farbo. Ne havas samprofunde malglacean aspekton, sed plej proksime ol iu alia apreto. Malglacea lako povas malpliigi la aspekton de dimensia diferenco inter fono kaj malfono, aparte kiam vi uzas akrilan malglacean vehiklon anstataŭ akrilan malglacean lakon. Polvo havas tendencon fiksiĝi al malglacea surfaco.

La apreto de satena lako aspektas inter glacea kaj malglacea. Polvo ne havas fortan tendencon fiksiĝi al satena surfaco.


Se vi volas provi uzi forigeblan (bazitan sur solvanto) lakon super kazeinfarbo, izola tegaĵo inter tiu kaj la pentraĵo estas nepra. Izola tegaĵo estus glacea akrila vehiklo, akvo-bazita lako alcida rezina vehiklo, aplikita en du maldikaj tavoloj se vi surbrosas ĝin aŭ en tri tavoloj se vi aspergas ĝin.

Espereble, tiu tegaĵo protektos la pentraĵon dum forigo de la supra forigebla lako. Memoru provi la tutan procedon sur forĵetinda kazeinfarba pentraĵo.

Tio temas pri multaj lako-tavoloj. Pli simple uzi vitron por protekti la pentraĵon, ĉu ne??

Se vi uzas olefarbon super kazeinfarbo, vi ne bezonas apliki izolan tegaĵon antaŭ apliko de lako.


Akrila lako estas bona lako super kazeinfarbo. Ĝi ne povas esti forigita; memoru tion.

Antaŭ surbrosado de lako, fiksu la farbon de la pentraĵo, aspergante ĝin rapide per fiksaĵo. Aŭ simple uzu aspergilan ujon de lako. Tamen, antaŭ ol vi lakos bonan pentraĵon, provu nekonatan markon aŭ tipon de lako sur forĵetinda kazein-pentraĵo.


Gamvar (enhavas Regalrez) estas la lako uzita de mi por laki oleopentraĵojn. Sed mi provis ĝin nur unufoje super kazeinfarbo. La Gamvar paligis la farbon! Noto por oleopentristoj: Gamvar povas esti aplikita tuj post la tuŝ-sekiĝa stato de oleopentraĵo. Provu meti ungon en la plej dikan parton de la pentraĵo. Se la farbo estas firma sub la ungo, ĝi estas preta por Gamvar-lako. Regalrez estas artefarita hidrokarbona rezino, kreita kun konservistoj ĉe la usona Nacia Galerio de Arto. La molekuloj en Gamvar estas etaj. Tio signifas ke ĝi fluas sur la konturojn de via farb-tegaĵo, ne plenigante valetojn, ne formante aspekton de lameno. Tamen, nur se vi aplikas ĝin unufoje, maldense.

Asperga lako kun Regalrez estas nomita Krylon Gallery Series Conservation Varnish.


Lakoj kun etaj molekuloj (la rezinoj, inkluzive artefaritajn):

noto: Mi cerbumas, ke alcida vehiklo estus bona izola tavolo sub etmolekula lako, ĉar alcida rezino estas relative etmolekula kaj dividas plurajn samajn kvalitojn. Ĉu iu volas respondi al tio?




Lakoj kun grandaj molekuloj (akrilaj):




Kaj fine, kiel longe atendi, antaŭ ol la pentraĵo estos sufiĉe seka por ricevi lakon? Opinioj varias, do la sekva konsilo estas nur provo listigi la plej regulajn, fidindajn respondojn. Simpla kazeinfarba pentraĵo povas ricevi lakon semajnon post la lasta streko de peniko, se la farbo ne estas dika. Se vi kredas ke vi surmetis multan farbon, atendu du semajnojn. Se vi uzis emulsion, atendu eble ĝis la paso de du plenaj monatoj. Se vi uzis multan oleon, atendu plurajn monatojn, same kiel por olepentraĵo.


AVERTOJ: 1. Ne aspergu per lako en fermita ĉambro. Enspiro de toksaj elementoj damaĝas la pulmojn.

2. Forigo de lako postulas fortan solvanton. Terebinto kaj lakbenzino, eĉ la senodora lakbenzino, estas toksaj. Sugestita alternativo estas la relative sentoksa (ne trinku) oleo de larĝfolia lavendo.


Mi purigas penikojn per solida sapo kaj akvo. Ne uzu detergaĵon aŭ telero-sapon. Eĉ la tradicia tipo de olefarbo forlasas la harojn de la peniko kiam mi frotas la harojn sur la sapobrikon, fingre puŝas la sapon ĉirkaŭ la haroj kaj poste metas la penikon sub fluanta akvo. Ne permesu, ke penikoj sidu longe sen purigo. Vi devas purigi ilin antaŭ ol la kazeina farbo tute sekiĝos kaj do jam ne estos forigebla.

Se vi uzas penikon kun haroj de mustelo, purigu per malvarma akvo, ne varma akvo.

Ho, frotpurigu la lavujon per baksodo.


En sia libro, Ralph Mayer sugestis acetonon (propanonon) por la purigo de kazeinfarbaj pentraĵoj kaj plue skribis, ke acetono devus havi durigan efikon sur la kazeina proteino.



Eĉ “sentoksa” polvo povas damaĝi la pulmojn kiam enspirita regule dum jaroj. Alkutimiĝu al la porto de kontraŭ-polva masko kiam vi prilaboras sentoksajn pulvorajn pigmentojn, blankojn, kaj kiam vi uzas sablopaperon.

Ne aspergu per lako aŭ fiksaĵo en fermita ĉambro, escepte se vi surmetas enspiratoron. Eĉ tiaokaze, certigu, ke la ĉambro estas ventolita.

Senodoraj lakbenzinoj estas malpli toksaj ol la ordinaraj lakbenzinoj pro forigo de la volatilaj organikaj kombinaĵoj, tamen ili estas ne tute sentoksaj.

Tenu en memoro, ke ĉio al kio vi regule longedaŭre elmetas vin, akumuliĝe efikas.

Se vi kreas kazeinan gluon por belarta pentrado per amonia karbonato, vi eble enspiros amoniakan haladzon el la farbo dum vi pentras. Tial, vi devus pentradi en ventolita ĉambro – ĉambro kun en- kaj el-fluanta aero. Dum vi preparas la gluon, se la amonio iritas la haŭton aŭ okulojn, lavu la irititan lokon 15 minutojn per akvo. Amonia karbonato ne estas konsiderita tre danĝera, ne ekpensu tion, sed ĝi povas kaŭzi kemian bronkiton. Se vi jam havas pulman sanproblemon, sciu tion. Notu, ke amoniako ne haladzos el finita pentraĵo. Ĝi estas jam tute forvaporita.

Borakso probable ne iritos haŭton, escepte se la haŭto estas trapikita. Sed se vi spertas iriton, tiaokaze, provu baksodon por krei kazeinan gluon. Baksodo estas la alkalo uzita por kazeina gluo kiu plej malofte iritas. Faru nur etan kvanton, ĉar ĝi ne konserviĝos tiel longe kiel boraksa gluo.

Ne manĝu borakson. Vi povas manĝi kulerplenon sen problemo, sed pli ol tio povas kaŭzi naŭzon, vomon, lakson.

Ĉiam, kiam eble, trovu kaj legu dokumentojn pri sekureco de produktoj. Multaj landoj devigas provizistojn aŭ fabrikistojn publikigi datumojn pri danĝeraj materialoj.



Escepte ĉi tiun kompilaĵon, enretaj fontoj de informoj pri kazeinfarbo en la lingvo Esperanto ne ekzistas.

Ĉe Wikipedia, vi povas legi prie en la germana: https://de.wikipedia.org/wiki/Kaseinfarbe,

en la estona: https://et.wikipedia.org/wiki/Kaseiinv%C3%A4rv

kaj en la sveda: https://sv.wikipedia.org/wiki/Kaseinm%C3%A5lning.


Kelkaj kazein-artistoj:

David Clemons: http://dbclemons.weebly.com/paintings.html

Deb Ward: http://www.debwardart.com/casein_gallery

James Gurney: http://gurneyjourney.blogspot.com/

Kathi Peters: http://kathipeters.com/works

Patty Haller: https://sites.google.com/site/pattyhallerart/

Robert Tanenbaum: http://www.rtanenbaum.com/



Jen, kelkaj el miaj notoj pri akrila kaj olea farboj. Ne multe.

Akrilaj notoj:

Ne tenu akrilajn pentraĵojn sub 7 celsiaj gradoj. Ili fariĝos frakasiĝemaj.

0,635 cm aŭ pli da dikeco de farbo postulas monatojn aŭ eĉ jarojn antaŭ ol ĝi estos plenplene seka trae.

Akrilaj pentraĵoj devus esti lakitaj, ĉar ili havas relative molan surfacon kiu allogas polvon el la aero.
Sed unue apliku izolan tavolon. Glacea ĝelo aŭ vehiklo aŭ ne-forigebla lako. (Memoru, ke tiu tavolo iĝos nedisigebla parto de la pentraĵo.) Post tiu tavolo, apliku forigeblan lakon. La izola tavolo protektos la pentraĵon dum estonta purigado aŭ eventuala forigo (se estos tro malpura por purigi) de la forigebla lako.

Varm(eg)o moligas akrilan pentraĵon. Tio eble igos ĝin glueca. Ne pendigu pentraĵon proksime al fluo de hejtilo.

Oleaj notoj:

Mi neniam volis uzi solvaĵon aŭ amoni-akvon por malglatigi la glaceajn glitajn partojn de olepentraĵo (tiuj partoj kun tro da oleo).
Mi legis konsilon pri uzo de puriga pulvoro ete skrapema, por malglatigi tiujn partojn. Mi decidis uzi baksodon kaj tio donis la bezonatan malglatecon, por ke nova tavolo fiksiĝu al tiu parto.
Mi miksis baksodon en iom da oleo kaj frotis la glaceajn partojn.
Mi supozas ke marmora pulvoro ankaŭ efikus. Dankon al Kit Gentry!
Amoniakvo ankaŭ povas esti uzita. Kaj ĝi forigos harojn kaj ĉarpiojn.

Neniu bezono aldoni "Liquin" al olea farbo se la grundo estas kazeina-marmorpulvora gipso. La gipso sorbas sufiĉe da la oleo por rapidigi la sekiĝon de la oleaj tavoloj.

Ankaŭ uzo de ter-pigmentoj plirapidigas sekiĝan tempon, kiel la argilaj pigmentoj, kiel la sienoj.

Gelateno protektas paperon de la detrua efiko de oleo. Metu ĝin ambaŭflanke de folio kaj lasu tion sekiĝi tutnokte. Sekvamatene, aldonu blankon al la restanta gelateno, surbrosu tion kaj jen. La paperfolio estas preta por olefarbo!
NU: juglanda oleo havas relative neŭtralan pH. Lin-oleo rafinita per alkalo eble estas sufiĉe neŭtrala. Ne sufiĉe da acido restas en tiaj oleoj por damaĝi paperon!

Kaj troa kaj maltroa oleo estas problemo por olepentraĵo. Tro malmulte da oleo signifas ke la pigmentoj ne estas firme gluitaj al la surfaco.
Tro da oleo kontribuas al nedezirataj malheliĝo, flaviĝo kaj travidebleco de malnovaj pentraĵoj.

Malheliĝo kaj flaviĝo estas pli da problemo kiam lin-oleo estas uzita.